"Tuna-Tarihle Akan Nehir" Sergisi Kapılarını İstanbul’da Açtı

09/07/2020

İstanbul Macar Kültür Merkezi, "Tuna-Tarihle Akan Nehir" sergisinin açılışı çevrimiçi olarak gerçekleştirildi. Daha önce Bükreş'teki Macar Kültür Merkezi'nde düzenlenen sergi, AB-Türkiye Kültürlerarası Diyalog Programı desteğindeki Tuna'nın Dalgaları Projesi kapsamında gerçekleşiyor. 

İstanbul Macar Kültür Merkezi, AB-Türkiye Kültürlerarası Diyalog Programı’nın desteğindeki Tuna'nın Dalgaları Projesi kapsamında düzenlenen "Tuna-Tarihle Akan Nehir" sergisinin açılışı 7 Temmuz Salı günü gerçekleşti. 

Alman topraklarında doğan ve Balkan ülkelerine uzanan Tuna Nehri, Osmanlı İmparatorluğu arşivlerinde, Türk kültürü, Türk edebiyatı ve Türk müziğinde de önemli bir yer edinmişti. "Tuna-Tarihle Akan Nehir" sergisi de Tuna Nehri’nin son asrına ışık tutan belge niteliğinde fotoğrafları gün yüzüne çıkarıyor.

İMPARATORLUKLARA ŞAHİT OLDU

Alman topraklarında doğan ve Balkan ülkelerine uzanan Tuna, bir zamanlar Balkanlarda toprak sahibi olan Osmanlı İmparatorluğu arşivlerinde, Türk kültürü, Türk edebiyatı ve Türk müziğinde de önemli bir yer edinmişti. "Tuna-Tarihle Akan Nehir" sergisi de Tuna Nehri’nin son asrına ışık tutan belge niteliğinde fotoğrafları gün yüzüne çıkarıyor. Sergi, Macaristan’ın ünlü Fortepan Fotoğraf Arşivi'nden seçilmiş analog fotoğraflarla, Avrupa’nın ikinci büyük nehri Tuna Nehri'nin kıyısında, son 100 yılda yaşanan olayları, eğlenceli anları, acılı zamanları gözler önüne seriyor.

Merkezin sosyal medya hesaplarından yayınlanan açılışta konuşan Macar Kültür Merkezi Müdürü Gabor Fodor, Macar Kültür Merkezi olarak pandemi döneminde dijital platformda programlara başladıklarını belirterek şöyle konuştu:  
 

Tuna Nehri kenarında konser
dinleyen insanları gösteren bu eski
fotoğraf de sergide yer alıyor.
Kaynak: Macar Kültür Merkezi

"Pandeminin ne yazık ki devam etmesi yüzünden online programlarımızı devam ettirmek zorunda kaldık. Macar Kültür Merkezi, bundan sonra pandemiden önceki dönemde olduğu gibi iş günleri ve cumartesileri de açık olacak. Sergilerimiz sizleri bekleyecek. Normalleşme dönemindeki kurallara uyarak en fazla 10 kişinin bulunmasıyla, dezenfektan ve maske kullanılmasıyla sergi alanlarımız ziyaret edilebilir. Sizleri Macar Kültür Merkezi'nde sosyal medya kanallarımızın yanı sıra fiziki olarak da bekliyor olacağız." dedi.

Müdür Yardımcısı ve Kültür Ateşesi Balazs Szöllössy de "Burada birçok fotoğrafımız var. Artık fiziki olarak da bu sergiyi ziyaret edebileceksiniz. Burada 70'ten fazla fotoğrafımız var. Biz İstanbulMacar Kültür Merkezi’nde faaliyet gösteriyoruz. Bu sergi ise ilk defa Bükreş'teki Macar Kültür Merkezi'nde açıldı. Çünkü bu projede hem Türkiye hem de Avrupa Birliği'nin Tuna bölgesindeki birçok başkentini tanıtıyoruz." diye konuştu.

TUNA NEHRİ AİLE ALBÜMÜNE DÖNÜŞTÜ

Açılışa görüntülü bağlanan serginin küratörü Istvan Viragvölgyi ise Tuna Nehri’nin kendisine ifade ettiklerinden şöyle bahsetti:
 

 

 

 

 

 

 

Tuna Nehri kenarında bir grup çocuk. Kaynak: Macar Kültür Merkezi

“Tuna Nehri: Çoğu kez zamana benzetiriz: Nehri görmemize rağmen nasıl içindeki su sürekli değişir. Aynı şekilde şimdiki zamanı her ne kadar yaşasak da anlar devamlı akmakta ama elbette ki onları elimizde tutamayız. Fotoğraf, hem zamanı, hem suyu sonsuza dek pekiştirebilir. Tuna’yla ilgili yalnızda gözümün yakaladığı ve zihnimde kalmış birçok Tuna görüntüsü var. Szigetmonostor köyünde abimle kayık yaptığımız, Paks şehrinde yaşayan büyükannemin halılarını barajın yakınında yıkadığımız, Budapeşte Özgürlük Heykeli’ne bakarak balık çorbası yediğimiz, yeğenlerimle Göd’ün kum adasında nehre girdiğimiz zamanlar. Bu anların fotoğrafı çekilmedi ama hepimizin ortak aile fotoğraf albümü haline gelen Fortepan’a bakınca bunların yerine daha önce görmediğimiz ama yine de tanıdık gelen manzaralar birebir tanımadığımız ama dostça gelen yüzler ve olaylara dönüşüyor. “

130 BİN FOTOĞRAFLIK BİR ARŞİV

Serginin küratörü Istvan Viragvölgyi: Fortepan Fotoğraf Arşivi, 1990'dan önce çekilmiş, özellikle şahsi fotoğrafları toplayan bir arşiv olarak 2010'da 5 bin adet fotoğraf ile kuruldu. 10 yıl sonra devamlı büyüyen bu koleksiyon, günümüzde 130 bin fotoğrafa ulaştı.

Sergideki fotoğrafların dahil olduğu Fortean Fotoğraf Arşivi’nin 1990’dan önce çekilmiş özellikle şahsi fotoğrafları toplayan bir arşiv olarak 2010'da 5 bin adet fotoğraf ile kurulduğunu söyleyen Küratör Viragvölgyi şöyle konuştu: 

“Fortepan Fotoğraf Arşivi, 1990'dan önce çekilmiş, özellikle şahsi fotoğrafları toplayan bir arşiv olarak 2010'da 5 bin adet fotoğraf ile kuruldu. 10 yıl sonra devamlı büyüyen bu koleksiyon, günümüzde 130 bin fotoğrafa ulaştı. Gönüllü olarak faaliyet gösteren dijital arşivin her fotoğrafını herkes istediği çözünürlükte indirip kaynak göstermek kaydıyla dilediği şekilde kullanabilir. Arşiv, halk tarafından halka sunulmuş, gerçek bir toplumsal bilgi kaynağıdır.”

İSTANBUL İLE MACARİSTAN’I BİRBİRİNE BAĞLIYOR

Viragvölgyi, Fortepan isminin Tuna ile İstanbul arasında önemli bağ kurduğunu şöyle anlattı:

 Viragvölgyi: Fortepan Fotoğraf Arşivi'nin adı aslında Macaristan'ın en popüler negatif film hammaddesinin de adını taşıyor. Burada sergilenen fotoğrafların çoğu da zaten büyük ihtimalle bu negatif film kullanılarak çekildi... Üretim sırasında Tuna'nın suyu da kullanıldı, böylece buradaki fotoğraflar birçok anlamda Tuna Nehri'yle bağ kurdu, onunla kavuştu. İstanbul'la olan bağını ise Sirkeci'deki fotoğrafçılarda halen kullanılabilen Fortepan filmleri kurmak mümkün.

"Fortepan Fotoğraf Arşivi'nin adı aslında Macaristan'ın en popüler negatif film hammaddesinin de adını taşıyor. Burada sergilenen fotoğrafların çoğu da zaten büyük ihtimalle bu negatif film kullanılarak çekildi. Bu filmler 1932 ile 2007 arasında Budapeşte'nin 30 kilometre kuzeyinde bulunan Vac şehrinde üretildiler. Üretim sırasında Tuna'nın suyu da kullanıldı, böylece buradaki fotoğraflar birçok anlamda Tuna Nehri'yle bağ kurdu, onunla kavuştu. İstanbul'la olan bağını ise Sirkeci'deki fotoğrafçılarda halen kullanılabilen Fortepan filmleri kurmak mümkün."

HERKES KENDİNDEN BİRŞEY BULACAK

Sanatseverleri fotoğraflara görmeye davet eden Viragvölgyi, "Fortepan gerçekten hepimizin ortak aile albümü ve içerisinde bana göre hepiniz için belki tanıdık gelecek ve kesinlikle tatlı anlar yakalayabileceksiniz. İyi eğlenceler dilerim." ifadelerini kullandı.

"Tuna-Tarihle Akan Nehir" sergisi, yarından itibaren gereken önlemlere uyulması ve salonda en fazla 10 kişinin bulunması şartıyla ziyaret edilebilecek.